Mobiele workshop, Franco Soolsma | 26 mei 2026

Project
Een workshop die een ongecensureerde, democratische en tastbare omgeving faciliteert gericht op communicatie, experiment, autonomie en verbindingen door middel van een toegankelijke adaptatie van de analoge druktechniek monoprint. Dit project onderzoekt hoe deze expressieve vorm van communicatie zich buiten institutioneel geïsoleerde omgevingen kan bevinden en verzet zich tegen de vanzelfsprekendheid van digitale systemen.

Monoprint is een analoge druktechniek waarbij één unieke afdruk wordt gemaakt. In tegenstelling tot andere analoge technieken is voor monoprint geen artistieke voorkennis vereist. Door eigen papieren sjablonen te maken en af te drukken, is deze techniek toegankelijk voor iedere doelgroep. Binnen instellingen zoals de kunstacademie en artistieke werkplaatsen worden deze vormen van ambacht en expressie omarmd. Voor mensen die nooit aan deze technieken en werkwijze zijn blootgesteld, of geen toegang hebben tot deze ruimtes, ontstaat echter zowel een financiële als een sociale drempel.

Dit project onderzoekt hoe analoge expressie toegankelijk kan worden buiten deze context. Door gebruik te maken van huishoudelijke en betaalbare materialen wordt de techniek geminimaliseerd tot een autonoom en laagdrempelige vorm die overal en nergens, en door alles en iedereen zelfstandig kan worden ingezet. Het project faciliteert daarom een mobiele workshop waar de werkplaats letterlijk naar de mensen wordt verplaatst, de drempel fysiek wordt overgestoken en bewustwording ontstaat hoe je met beperkte middelen een authentieke stem tastbaar kunt maken.

Digitale platformen zoals social media en systemen zoals AI, beïnvloeden de context, inhoud en zichtbaarheid van een uiting. Deze omgevingen zijn resultaatgericht en bepalen welke context gecensureerd, gecontroleerd of veroordeeld wordt wat ten koste gaat van een authentieke stem. In contrast hiermee bepalen analoge technieken de uitkomst op basis van de relatie tussen mens en materiaal, maar niet de context en intentie van de gebruiker. Door de reactie en tastbaarheid van het materiaal ontstaat er direct een fysieke communicatie tussen mens, materiaal en publiek.

De workshop creërt een tijdelijke, democratische en veilige omgeving om je uit te spreken. Daarom richt de workshop zich niet op het produceren van een specifiek eindresultaat, maar op het ontwikkelen van een autonome, reactiegerichte houding tegenover communicatie en beeldmaken. Deelnemers leren hoe zij zelfstandig een tastbare vorm van expressie en communicatie kunnen inzetten, ongeacht locatie, ervaring of achtergrond. Het geeft deelnemers de middelen en ervaring om deze werkwijze en werkplek zelfstandig na te bootsen buiten dit format.

Met de mobiele workshop – oorspronkelijk ontwikkeld vanuit boodschappentassen vol materialen en inmiddels vertaald naar een verrijdbare, uitklapbare werkplaats – verbindt dit project met verschillende doelgroepen en locaties. De workshop faciliteert een tijdelijke omgeving waar deelnemers ervaren hoe zij onafhankelijk van instellingen, artistieke ervaring of financiële middelen een tastbare en authentieke stem kunnen visualiseren en delen.

Galerij
Procesafbeeldingen van de workshops die tijdens dit project hebben plaatsgevonden. Het format ontwikkelt zich gaandeweg mee met de verschillende perspectieven en benaderingen van de diverse doelgroepen die aan de workshops deelnamen.

HKU
Een workshop gericht aan mijn klasgenoten, door de toenmalige deadline van één dag is de workshop zich daar ook naar gaan vormen. Deze allereerste versie bestond uit het gebruik van Acrylverf en voornamelijk het afdrukken van texturen. Later in het proces heeft de workshop zich meer gevormd naar de huidige standaard van het project.

Tijdens de eerste tussenevaluatie van de opleiding geef ik de workshop nogmaals aan klasgenoten die de handout, dat toen uit een enkelzijdige flyer bestond, bedrukken met diverse werkwoorden en abstracte vormen.

Eerste workshop, HKU | 11 september 2025

Eerste workshop, HKU | 11 september 2025

Tussenevaluatie, HKU | 2 april 2026

De workshop richt zich meer op de context van HKU Exposure, een handout in de vorm van een enkelzijdige flyer geeft bezoekers de mogelijkheid om op de achterkant een afdruk te maken. Door het gebruik van voorbereide papieren 'werkwoorden', kunnen gebruikers gemakkelijk en snel een urgentie bepalen waarvoor zij deze vorm van expressie willen inzetten.

Tussenevaluatie, HKU | 2 april 2026

MA
Tijdens mijn stage bij de GWA (Grafische Werkplaats Amsterdam) nam ik het initiatief om de werkplaats meer bij het grafisch mbo te betrekken, en vice versa. Deze opleidingen zijn productiegericht en worden gedomineerd door een digitale omgeving. Met dit project grijp ik opnieuw de kans om mbo-studenten in aanraking te laten komen met een analoge vorm van expressie en materiaalgericht onderzoek.

Vanuit eigen ervaring weet ik hoe opdrachten binnen een mbo-opleiding zijn ingekaderd. Een lesbrief bestaat uit een checklist met vereisten waaraan de student moet voldoen. Een ontwerp ontstaat daardoor niet vanuit gericht onderzoek, maar vanuit het afstrepen van die lijst.

De workshop werd gegeven tijdens een keuzedeel van de opleiding Mediavormgever, waarin ik studenten aanspoor om protestuitingen te visualiseren. Vanuit materiaalonderzoek ontstaan verschillende ontdekkingen die vervolgens worden ingezet in hun ontwerp.

Niet resultaatgericht, maar reactiegericht.

Mediavormgeving, Mediacollege Amsterdam | 17 maart 2026

Voor deze workshop heb ik contact opgenomen met mijn voormalig mentor van het Mediacollege Amsterdam. Na het delen van mijn motivatie en projectdetails werd de workshop opgenomen in een keuzedeel van de opleiding. Omdat de workshop binnen dit keuzedeel plaatsvond, was dit de uitzonderlijke keer dat deelnemers met kleur werkten; de inkt werdt overigens door de school gefaciliteerd.

Mediavormgeving, Mediacollege Amsterdam | 17 maart 2026.

Mediavormgeving, Mediacollege Amsterdam | 17 maart 2026

Mediavormgeving, Mediacollege Amsterdam | 17 maart 2026

De Berkenhof
“Waar heb ik me nou weer voor opgegeven…”

Tijdens de workshop bij verzorgingshuis 'De Berkenhof' bleek dat zwarte nagels krijgen en een onbekende techniek gebruiken, toch best intimiderend kan zijn. Vier lieve dames uit het verzorgingshuis, die normaal gesproken op maandagmiddag schilderen met olieverf of mandala’s maken, hadden zich enthousiast opgegeven voor mijn workshop. Hoewel de techniek in eerste instantie intensief overkwam, werden de bewoners steeds nieuwsgieriger en omarmden zij uiteindelijk ook het controleverlies dat het materiaal veroorzaakt. Abstracte vormen en structuren werden omgevormd tot authentieke tekeningen, vergelijkbaar met pareidolie. Daarnaast experimenteerde een deelnemer met texturen die zij later wilde gebruiken voor haar 3D-kaarten.

Een geslaagde dag: nieuwsgierig naar mijn afstudeerproject nodigden de dames mij naderhand uit om samen een ‘bakkie’ te drinken :)

Verzorgingshuis De Berkenhof | 11 mei 2026

Verzorgingshuis De Berkenhof | 11 mei 2026

Verzorgingshuis De Berkenhof | 11 mei 2026

Verzorgingshuis De Berkenhof | 11 mei 2026

Ahmad Soufi
Dankzij de workshop op het mbo ben ik door mijn voormalig mentor geïntroduceerd aan Ahmad Soufi, een kunstenaar die woont in een opvanglocatie in Hoorn. We spraken af om kennis te maken en mijn project te bespreken. Hij nam mij mee naar zijn atelier binnen de opvanglocatie, waar de volledige ruimte bedekt was met zijn werk. We raakten in gesprek: hij liet zijn werk zien, en ik dat van mij. Met behulp van een app vertaalde hij mijn teksten en reageerde daarop. Toen ik hem vroeg wie de mensen op zijn portretten waren, vertelde hij dat hij schildert vanuit herinneringen.

Na zijn zichtbare interesse in de workshop en de verschillende werken nam Ahmad contact op met de coördinator om een dag in te plannen. De workshop moet nog plaatsvinden, maar de nieuwe perspectieven én het contact met Ahmad waren nu al een enorm waardevolle ervaring voor mijzelf en voor dit project.

Ahmad Soufi | 16 mei 2026

Pahud De Mortangesdreef
De mobiele werkplaats heeft zich voor het eerst verplaatst naar het AZC in Overvecht. Voorafgaand aan de workshop hebben de coördinatoren de bewoners enthousiast gemaakt om deel te nemen door middel van flyers. De workshop vond plaats in de huiskamer van het AZC: een publieke ruimte waar bewoners en buurtbewoners samen kunnen komen. De groep deelnemers was divers; ouders deden samen met hun kinderen mee, maar ook jongeren en volwassenen sloten zich aan.

Een meisje dat haar uitgedeelde handschoenen aan het inkten was, moedigde andere kinderen aan om hetzelfde te doen, wat resulteerde in verschillende handafdrukken. Ook maakte een deelnemer, als reactie op de vraag welke ‘boodschap hij in een publieke ruimte zou willen delen’, een poster met een woordgrap waarin de espressomachine centraal stond — een element dat vaker terugkomt in zijn persoonlijke werk, zoals hij mij liet zien vanaf zijn telefoon. Naarmate er meer door de bewoners werd gemaakt, sloten steeds meer mensen zich aan bij de workshop. Niet alle deelnemers maakten een afdruk; sommigen richtten zich enkel op het maken van sjablonen of illustraties.

Mijn klasgenoot Annick assisteerde tijdens deze workshop. Het meisje dat haar handschoen aan het afdrukken was, maakte bovendien een poster met daarop de namen van ons alle drie.

AZC Overvecht, Pahud de Mortangesdreef | 26 mei 2026

AZC Overvecht, Pahud de Mortangesdreef | 26 mei 2026

AZC Overvecht, Pahud de Mortangesdreef | 26 mei 2026

AZC Overvecht, Pahud de Mortangesdreef | 26 mei 2026

AZC Overvecht, Pahud de Mortangesdreef | 26 mei 2026

Mijn klasgenoot Annick assisteerde tijdens deze workshop. Het meisje dat haar handschoen aan het afdrukken was, maakte ook een poster met daarop de namen van ons alle drie.

Workshop & Benodigdheden

Materialen

Hoogglans papier (fotopapier) heeft een gelamineerde coating waardoor er minder inkt wordt opgezogen. Dit papier is daarom ideaal voor het maken van een afdruk. Maak je ontwerp op de matte zijde van het papier, zodat de drukzijde (glanzende kant) niet in spiegelbeeld staat.

Drukvellen kunnen elk soort papier zijn, denk aan schetspapier, maar ook gewoon 80-grams printpapier werkt goed.

Voor het maken van een afdruk is het gebruikelijk om een ‘smetvel’ te gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld oud krantenpapier of bakpapier zijn, en zorgt ervoor dat er geen ‘smet’ (achtergebleven inkt) van de pers (deegroller) op je drukvel komt.

Blockprintinkt is een stroperige inktsoort die minder wordt geabsorbeerd dan acrylverf, waardoor het papier niet beschadigt. Doordat de inkt op waterbasis is, kun je materialen zoals de inktroller eenvoudig schoonmaken met water en zeep.

Gereedschap

Om sjablonen te maken heb je snijgerei, een snijmat en eventueel lijm nodig. Met een prikpen of pincet kun je sjablonen die na het afdrukken blijven plakken aan het drukvel gemakkelijk los ‘pulken’.

Een hobby-inktroller is voordelig en, bij goede verzorging (goed schoonmaken), een duurzame aankoop. Met een eenvoudige spatel of plamuurmes kun je de inkt gemakkelijk verdelen over je inktplaat.

Een rubberen, plastic of glazen snijplank dient als inktplaat. Hier breng je de inkt op aan voordat je de roller en het sjabloon inkt. De drukpers wordt vervangen door een deegroller: wanneer je een afdruk maakt van het sjabloon rol je er simpelweg overheen.